امام حسين عليه السلام

بر خانه حضرت فاطمه (س)چه گذشت؟


هجوم بردن مأمورین خلیفه به خانه امیرالمؤمنین (ع) و تهدید به آتش زدن خانه

اکنون موضوع اوّل یعنى هجوم آوردن مأمورین خلافت به خانه امیرالمؤمنین(علیه السلام) جهت بردن ایشان براى بیعت و تهدید
کردن به آتش زدن خانه با اهل آن در صورت خوددارى از بیعت را مورد بررسى قرار مى دهیم.

این مسأله در منابع معتبر اهل سنّت و شیعه آمده و از قدیمى ترین کتب تاریخى اهل سنّت گرفته تا تألیفات دانشمندان معاصر
با تفاوت مختصرى نقل شده است، البته نسبت ناقلین در بین قدماء بیش از متأخرین است.

ولى قبل از آنکه به نقل اقوال دانشمندان اهل سنت در این زمینه بپردازیم ناگزیریم این نکته را یادآور شویم.

و آن اینکه دانشمندان تراجم و فهرست نویسان براى بعضى از قدما تألیفاتى را ذکر مى کنند که امروزه ما به آنها دسترسى
نداریم و این آثار در اثر حوادث روزگار از بین رفته است و اکنون همه آثار قدما را در دست نداریم و تنها از طریق کتابهاى موجود
مى توانیم به نام آن کتب و احیاناً به برخى از مطالب آنها دسترسى پیدا کنیم. یا مى بینیم که بعضى از نویسندگان چیزهایى
را از کتب قدما نقل مى کنند که ما فعلاً از آنها اثرى در آن کتب نمى یابیم و ممکن است تصرّفى در آن کتابها صورت گرفته باشد.

و این مسأله امر تحقیق را مشکل کرده است به عنوان نمونه :

الف : عبدالقاهر بغدادى متوفاى 429 ، عبدالکریم شهرستانى متوفاى 548 و صلاح الدین خلیل الصفدى متوفاى 764 هنگام
بحث از عقاید ابراهیم بن سیّار معروف به نظّام متوفاى 231 یکى از اعاظم شیوخ معتزله و استاد جاهظ مى نویسند :
« پیامبر بر خلافت على بن ابى طالب(علیه السلام)تصریح نمود و به گونه اى که بر کسى مشتبه نشود آن را اظهار کرد ولى
عمر آن را کتمان کرده و در سقیفه متولى بیعت براى ابوبکر شد... تا اینکه مى گویند: که او معتقد بود عمر چنان فاطمه(س)
را زد که فرزندش (محسن) سقط شد و فریاد مى کشید که خانه را با اهل آن آتش زنید در حالى که در خانه نبود مگر على،
فاطمه، حسن و حسین ... (3).

متأسفانه با تتبعى که کردیم مستقیماً به عقاید نظّام دسترسى پیدا نکردیم.

ب: علامه حلى متوفاى 726 ، علامه شیخ حرالعاملى متوفاى 1104 و قاضى نورالله التسترى المستشهد 1019 مسأله تهدید
عمر به آتش زدن خانه را از واقدى ـ محمدبن عمربن الواقد ـ متوفاى 206 نقل مى کنندالبته ایشان نگفته اند این مطلب در کدام
یک از کتب واقدى است.

ج: همچنین علامه حلّى و شیخ حرالعاملى و قاضى نورالله تسترى از کتاب غرر ابن خذابه نیز همین مطلب را نقل مى کنند.

ولى متأسفانه نتوانستیم به چنین کتابى دست پیدا کنیم.

د: على بن یونس عاملى متوفاى 877 از بلاذرى نقل مى کند که عمر حضرت فاطمه (س) را بین در و دیوار قرار داد به گونه اى
که محسن بر اثر ضربه از بین رفت.(4)

ولى ما این مطلب را در انساب الاشراف چاپهاى فعلى نیافتیم.

هـ: حافظ گنجى شافعى متوفاى 658 و رشیدالدین ابن شهر آشوب متوفاى 588 از معارف ابن قتیبه نقل مى کنند که محسن
بر اثر ضربه قنفذ درگذشت.

در صورتى که در المعارف چاپهاى فعلى چیزى در این موضوع دیده نمى شود.

( مرحوم علامه امینى (ره) در الغدیر جلد 2 صفحه 65 با ذکر نمونه اى تحریف در نسخه هاى المعارف را اثبات کرده اند.)

   + ammar saheb ; ٩:٤٧ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٢/۱٢
comment نظرات ()