امام حسين عليه السلام

ایتام سادات در کربلا

در حدیث شریف آمده: با هر نوازشی که بر سر یتیم می کشید، به مقدار هر مویی که در سرش هست قصری در بهشت بدست می آورید. طی این گفتگو خبرنگار پایگاه خبری شیعه آنلاین با حجةالإسلام سید جواد مدرسی، رئیس مؤسسه امام علی(ع) که طرح پوشش سادات یتیم در شهر کربلای معلا را راه اندازی کرده به سخن نشست. ابتدا مایلیم انگیزه جنابعالی از راه اندازی این طرح را جویا شویم؟ اعذوا بالله من الشیطان الرجیم، بسم الله الرحمن الرحیم .. خداوند عزوجل در قرآن کریم فرمود: "و أما الیتیم فلا تقهر .." پس با یتیم تندی مکن.. مهمترین شخصیت تاریخ حضرت محمد(ص) یک کودک یتیم بود، نه تنها از طرف پدر بلکه از سوی مادر نیز در کودکی یتیم شد. اساسا اگر تاریخ را بنگریم می بینیم که مهمترین شخصیتهای تاریخ ساز، شخصیتهای الهی و برگزیدگان همگی یتیم بودند. حضرت ابراهیم (ع) در کودکی از طرف پدر و مادر یتیم شد. اما از ائمه(ع) می توان امام حسن و حسین (ع) را نام برد که از طرف مادر یتیم شدند. امام سجاد(ع) نیز در هنگام ولادت مادر خود را از دست داد. امام جواد(ع) از جهت پدر یتیم بود. امام هادی(ع) نیز در شش سالگی پدر خود را از دست داد و امام زمان(عج) در سن چهار سالگی مادر و در سن پنج سالگی پدر خود را از دست داد. این دیدگاه که یتیم را شخصی از نظر روحی فقیر بدانیم و نگذاریم رشد کند، طرز تفکر غلطی است. متأسفانه از زمان جاهلیت تا به امروز نگرشی به فقرای مالی و روحی وجود دارد که آنان را مستضعف و خرد می پندارند. طبقه یتیم در بیشتر اوقات خوراک گرگان و اندیشه های باطل و شهوت رانی دیگران می شوند. اما در بینش اسلامی قضیه 180 درجه متفاوت است. یعنی خداوند متعال خودش را ولی ایتام می داند و می فرماید آن کسی که به ایتام مهربانی و رسیدگی کند، صدچندان برابر رسیدگی به غیر ایتام نزد خدا مقرب است و جایگاه بلندی دارد، زیرا یتیم در بینش الهی و اسلامی حقیقت و شخصیتی خرد نیست بلکه وسیله ایست برای قرب به خدا و دیدیم که خداوند بزرگان خود را در تاریخ از این قشر جامعه برگزید و به ملت جاهلی فهماند که یتیمی مانند حضرت محمد(ص) که یک دایه نیز حاضر نبود او را سرپرستی کند، چقدر پر برکت و برای جامعه بشریت پرفایده است و چه شخصیت بی نظیر تاریخی می شود. ما باید با اندیشه ای که یتیم را ضعیف و خرد می داند مقابله کنیم بنابراین باید اولا بیدار شویم و دوما از این قشر مستضعف دفاع کنیم. بی شک اگر برای ایتام مدرسه ای ساخته شود، علاوه بر تأثیر دنیوی آن، ثواب اخروی نیز درپی دارد. از نظر تأثیر دنیوی نیز چندین برابر است زیرا یتیم خود را مدیون سرپرستان خود می داند و به دلیل نقص محبتی که دارد، به استاد خود دلبند می شود و هرچه را که به او می گویند به راحتی می پذیرد و در آینده نیز به فرد فعال و تأثیرگذاری در جامعه تبدیل می شود. برای نمونه حدود 20 سال پیش در لبنان اهمیت ویژه ای به ایتام دادند، بر همین اساس مؤسساتی برای رسیدگی به ایتام تشکیل شد. اکنون پس از گذشت این مدت می بینیم تمام آن ایتام به کارگزاران و سرپرستان همان مؤسسات تبدیل شده اند و کمک زیادی به دیگر ایتام می کنند. پیامبر(ص) می فرماید: من و کفیل ایتام مانند دو انگشت در بهشت کنار یکدیگر خواهیم بود. بر همین اساس ما تصمیم گرفتیم مؤسسه ای به نام امام علی(ع) یا به اصطلاح طرحی راه اندازی کنیم. علت انتخاب این نام برای مؤسسه این بود که مولای متقیان علی(ع) پدر و حامی تمام ایتام بود. از چه زمان فعالیت خود را آغاز نموده و در حال حاضر چند یتیم را زیر پوشش دارید؟ ما ابتدا فعالیتمان را از شهر مشهد مقدس آغاز کردیم. در حال حاضر حدود پنج هزار یتیم را زیر پوشش داریم. پس از سقوط رژیم بعث عراق، بخشی از فعالیتهای خود را به شهر کربلای معلا انتقال دادیم. البته پیش از ما برخی مؤسسات نیز در این زمینه فعالیتهای خود را آغاز کردند. برای نمونه عموی بنده آیت الله سید محمدتقی مدرسی پنج دارالأیتام در پنج شهر مختلف عراق از جمله کربلا بنا نهاد. اما ما برای اینکه تفاوتی با این مؤسسات داشته باشیم عرصه فعالیت خود را به "ایتام سید" محدود کردیم. هدف اصلی نیز عمل به این سخن گرانقدر بود که می فرماید: "خیر العمل بر أولاد فاطة" بهترین اعمال نیکی کردن به فرزندان فاطمه(س) است. علاوه بر این در آیات زیادی در قرآن کریم نیز رسیدگی به سادات سفارش شده است. مثلا در سوره فجر چنین داریم: "کلاّ بل لا تکرمون الیتیم*و لا تحاضون علی طعام المسکین*و تأکلون التراث أکلاً لما*و تحبّون المال حبّا جمّا ..." نه از اخلاق شما نیست که به فرزندان یتیم زهرا رسیدگی کنید* ... اما آنگاه که زمین به لرزه در می آید و قیامت می رسد، این اخلاق را ترک می کنید اما دیگر دیر شده و سودی ندارد. اینگونه آیات انسان را بر می انگیزد تا تلاش کند جامعه را برانگیزد تا به قشر یتیم به ویژه "سادات" رسیدگی کند. ما نیز بر این اساس مؤسسه خود را راه اندازی کردیم و بحمدالله خیلی زود هم جوانانی داوطلب برای فعالیت در آن پیدا شد تا در شناسایی ایتام سید در شهر کربلا به ما کمک کنند. آنها به تک تک محله ها و خانه ها رفتند و برای آنان پرونده تشکیل دادند. پس از راه اندازی دفتر خود در کربلا، یکی از خیران منزلی را در اختیار مؤسسه قرارداد، آنرا به مدرسه ای برای ایتام تبدیل کردیم. خیر دیگر نیز قطعه زمینی اهدا کرد تا برای این این کودکان بی سرپرست دارالأیتام ساخته شود. مؤسسه امیرالمؤمنین(ع) در کربلا در حال حاضر هزار یتیم را تحت پوشش دارد. به دلیل زیاد بودن تعداد ایتام در شهر کربلا مجبور شدیم مؤسسه ای نیز برای ایتام غیر سید تأسیس کنیم که نام آنرا مؤسسه "حضرت خدیجه(ع)" نهادیم و در حال حاضر 3500 یتیم را تحت پوشش دارد. مدتی بعد مادر ایتام که زنان بیوه بودند نیز اصرار داشتند که به آنان نیز کمک شود، ناگزیر مؤسسه ای به نام "سیده رباب(ع)" تأسیس کردیم که 500 زن بیوه را تحت پوشش دارد. با افزایش درخواستها از دیگر شهرهای عراق، مجبور شدیم در حله، بصره و بغداد نیز فعالیت خود را آغاز کنیم. اکنون فقط در حال شناسایی هستیم. تعداد ایتام عراق در مجموع چقدر است؟ آمار دقیقی وجود ندارد اما آماری که توسط سازمان ملل و دولت انگلیس اعلام شده حدود 5 میلیون یتیم است و سه میلیون زن بیوه. آمار هلال احمر عراق نشان می دهد که فقط در شهر کربلا ده هزار خانواده بی سرپرست وجود دارد که البته همه آنها کربلایی تبار نیستند بلکه برخی از آنان از شهرها و روستاهای اطراف کوچ کرده اند. این آمار روز به روز در حال افزایش است. یک بار شهرداری شهر کربلا قصد داشت تانکر متروکه ای را از وسط شهر که در کنار خیابان بود به محلی بیرون از شهر منتقل کند، ناگنهان متوجه شدند که پنج کودک یتیم و بی سرپرست در آن خوابیده اند. این حادثه بسیار غم انگیز و تأثیر گذار بود. کمک مؤسسه به چه صورت است؟ نقدی یا جیره غذایی یا غیره؟ ما برای هر یتیم سید و غیرسید ده هزار تومان و برای هر زن بیوه حدود 20 هزار تومان ماهیانه اختصاص داده ایم. البته برای کاهش تعداد ایتام طرحی داریم و آن اینست که در صورت ازدواج هر یک از زنان بیوه، مبلغ 350 هزار تومان در اختیار وی قرار می گیرد. این طرح قبلا توسط مؤسسه شهید محراب که به مجلس اعلای اسلامی عراق وابسته است، اجرا شد و به موفقیت چشمگیری دست یافت. این کار اقدامی بنیادی است زیرا مردی سرپرستی این ایتام و این خانواده را بر عهده می گیرد. مراحل تشکیل پرونده به چه صورت است؟ برای تشکیل پرونده از هر یتیم یک کپی شهادتنامه وفات پدر به همراه دو قطعه عکس می گیریم و مشخصات کامل وی را نیز در فرمی جداگانه می نویسیم. البته برای هر یتیم کارتی نیز صادر می شود که هر ماه بعد از دریافت ماهیانه اش، پشت این کارت را اثر انگشت می زند تا مشخص شود که حق خود را دریافت کرده است. متأسفانه به دلیل اینکه سیستم بانکی عراق هنوز منظم نیست، نمی توانیم مبلغ را از طریق حساب برای ایتام واریز کنیم و به همین دلیل دستی صورت می گیرد. علاوه بر کمک نقدی، با درمانگاه خیریه ای که توسط آیت الله مدرسی دایر شده، هماهنگ کرده ایم تا این ایتام از امکانات درمانی و دارویی آن درمانگاه به طور مجانی استفاده کنند. از نظر فرهنگی نیز ایتام را به برخی مساجد کربلا معرفی کرده ایم تا از نظر فرهنگی زیر پوشش این مساجد قرار گیرند و از کلاسهای آن استفاده کنند. بانیان بیشتر از کدام کشورها هستند؟ تاکنون بیشتر از ایران بوده اند اما از بحرین، کویت و عربستان نیز برخی شیعیان بانی شده اند. در پایان اگر نکته ای دارید بفرمایید؟ الحمدلله در ایران مؤسسه ای به نام "بنیاد شهید" وجود دارد که این ایتام را زیر پوشش خود دارد اما متأسفانه در عراق هنوز چنین مؤسسه ای نداریم که امیدواریم هرچه سریع تر تشکیل شود. البته مؤسسه ای وجود دارد که فقط ایتامی را زیر پوشش قرار می دهد که در زمان حکومت رژیم بعث یتیم شده اند و تعدادشان فقط 18 هزار یتیم است اما دیگر ایتام که پس از حمله آمریکا یتیم شده اند، کسی را ندارند که از آنان حمایت کند. در زمان نخست وزیر آقای "ابراهیم جعفری" قانونی از سوی پارلمان عراق تصویب شد که به موجب آن 5% درآمد نفتی عراق می بایست برای ایتام خرج شود اما متأسفانه هیچ گاه این چنین نشد. در پایان از مسلمانان، شیعیان و بانیان و خیرین محترم می خواهیم با ماهیانه 10 هزار تومان، حداقل یک یتیم را تقبل کنند و در این مسئولیت ما را یاری نمایند. خیرین محترم می توانند کمکهای خود را به شماره حساب (۰۱۰۲۱۸۸۸۵۵۰۰۳ سیبای بانک ملی ایران به نام محمدجواد رهبرپور) واریز نمایند.

   + ammar saheb ; ۱٢:۳٤ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٧/٧/٤
comment نظرات ()